"Możliwość bliższego rozpoznania etnicznego przedhistorycznej ludności ziemi kłodzkiej pojawia się jednak dopiero u progu środkowego okresu epoki brązu, tj. wtedy, gdy ziemia ta znalazła się w zasięgu prasłowiańskiej kultury łużyckiej (1300-400 lat p.n.e.). [...] Mimo pewnego zmniejszenia się liczby znalezisk w stosunku do epoki poprzedniej pozostały na obszarze ziemi kłodzkiej ślady stałych osad ludności kultury łużyckiej, charakteryzujące równocześnie jej podstawowe zajęcia (narzędzia rolnicze z okolic Lewina Kłodzkiego), ceramikę (naczynia z Kłodzka, Bożkowa, Morzyszowa), całopalny obrządek (resztki 30-40 naczyń cmentarza popielnicowego z terenu Kłodzka) i inne. Okres lateński przynosi zahamowanie rozwoju, a nawet częściowe

zniszczenie kultury łużyckiej spowodowane głównie najazdem scytyjskim. Rolę osłabiającą żywioł prasłowiański, reprezentowany przez kulturę łużycką, spełnił również najazd Celtów, którzy prawdopodobnie jako odłam czeskich Bojów przedarli się w III wieku p.n.e. przez ziemię kłodzką do najżyźniejszych partii środkowej części Śląska. Ich upodobaniom musiała również odpowiadać najbardziej uprzywilejowana glebowo i klimatycznie część Kotliny Kłodzkiej, o czym świadczy znalezisko w Bożkowie. Fakty te jednakże nie mogły oznaczać wyeliminowania ludności kultury łużyckiej, silnie przywiązanej do ziemi i swych siedzib"[6]. "Tymczasem w znaleziskach z okresu rzymskiego i wędrówek ludów (I-VI w.n.e.) występują nowe elementy. Obok resztek narzędzi oraz naczyń glinianych z Bożkowa i spod Lewina Kłodzkiego mamy tu pięć stanowisk (m.inn. także Kłodzko ) zawierających brązowe i srebrne monety rzymskie z okresu panowania niemal wszystkich cesarzy, od Wespazjana aż do Konstantyna. Znaleziska te świadczą z jednej strony o kontynuacji dotychczasowego ciągu osadniczego, z drugiej zaś o znaczeniu ziemi kłodzkiej w dalekosiężnym handlu, którego poważne ożywienie przypada na okres rozkwitu Imperium Rzymskiego. Łączące się z tym zagadnieniem tzw. drożności kraju stanowi w naszym przypadku niewątpliwy czynnik warunkujący podówczesny i przyszły proces osadniczy"[6]. "Wśród ważnych arterii komunikacyjnych, przebiegających przez ziemie kłodzką, szczególną role odgrywał starodawny szlak łączący nadadriatycką Akwileję z wybrzeżem Bałtyku. U progu nowej ery Brama Morawska była zupełnie martwa i dlatego rzymscy negotiatores musieli przemierzać tzw. szlak bursztynowy wyłącznie przez Bramę Kłodzką. W środkowej części jego odcinka Wrocław - Praga biegł on z Barda do Kłodzka, skąd k. Polanicy i Dusznik do Lewina Kłodzkiego, a dalej w kierunku Nachodu. Ze szlakiem tym łączyły się w Kłodzku inne ważne połączenia komunikacyjne i handlowe"[6].